Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir?
- Selenay Özbey
- 6 Eki 2025
- 2 dakikada okunur
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuklukta başlayan ve yetişkinlikte de etkisini sürdürebilen bir nörogelişimsel bozukluktur. Kişi, dikkatini sürdürmekte zorlanabilir, dürtüsel davranışlar sergileyebilir ve aşırı hareketli olabilir.
DEHB’nin Temel Belirtileri
DEHB üç ana belirti grubuyla kendini gösterir:
Dikkat eksikliği: Odaklanma güçlüğü, detayları kaçırma, görevleri tamamlayamama
Hiperaktivite: Sürekli hareket etme isteği, aşırı konuşma, yerinde duramama
Dürtüsellik: Sırasını beklemekte zorluk, başkalarının sözünü kesme, anlık kararlar verme
🧩 Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir; bazı bireylerde dikkat eksikliği öne çıkarken, bazılarında hiperaktivite baskın olabilir.
DEHB Ne Kadar Yaygın?
Dünya genelinde çocukların yaklaşık %5–7’sinde DEHB tanısı konulmaktadır.Erkeklerde kızlara göre yaklaşık 2-3 kat daha sık görülür.Ancak birçok yetişkin birey, farkında olmadan DEHB belirtileriyle yaşamını sürdürür.
Tanı Süreci
DEHB tanısı; psikiyatrist veya klinik psikolog tarafından yapılan gözlem, görüşme ve testlerle konur.DSM-5 kriterlerine göre en az 6 belirti, 6 ay veya daha uzun süre devam etmelidir.Belirtilerin hem okulda hem de evde gözlemlenmesi önemlidir.
Tedavi Yöntemleri
DEHB tedavisi, bireyin yaşına ve semptomlarına göre planlanır:
1. İlaç Tedavisi
Metilfenidat ve amfetamin türevleri, dikkat süresini artırarak odaklanmayı kolaylaştırır.Yetişkinlerde ve çocuklarda etkili sonuçlar verir.
2. Davranış Terapisi
Dürtüsellik, planlama ve özdenetim becerilerini geliştirir.Ebeveyn rehberliği ile desteklendiğinde çok daha başarılı olur.
3. Eğitimsel Destek
Öğretmen desteği, bireysel öğrenme planları ve yapılandırılmış ders ortamı, çocuğun akademik başarısını güçlendirir.
DEHB ile Yaşamak
DEHB tanısı bir “engel” değil, doğru yönetildiğinde bir farklılık göstergesidir.Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, yeterli uyku ve planlı bir yaşam, belirtileri hafifletebilir.
💡 “DEHB’li bireyler, yaratıcılık ve enerjilerini doğru yönlendirdiklerinde olağanüstü başarılar elde edebilir.”
📚 Özetle
Başlık | Kısa Bilgi |
🧠 Tanım | Dikkat, dürtüsellik ve hiperaktiviteyi etkileyen nörogelişimsel bozukluk |
📊 Yaygınlık | Çocukların %5-7’sinde, yetişkinlerde %2-5 |
💬 Tanı | DSM-5 kriterlerine göre klinik değerlendirme |
💊 Tedavi | İlaç + davranış terapisi + eğitim desteği |
🌿 Yaşam | Düzenli rutin, egzersiz, farkındalık |
✨ Sonuç:
DEHB doğru tanı, sabır ve destekle yönetilebilir. Erken farkındalık, hem bireyin hem de çevresinin yaşam kalitesini artırır.
Yorumlar